Sudan ordusu yüz il vuruşsa belə, Çevik Dəstək Qüvvələri (HDK) ilə danışıqlar masasına oturmaqdan imtina etdiyini bir daha təkrarlayıb. Danışıqları Sudan dövlətinin inkişafına maneə törədən siyasi, hərbi və təhlükəsizlik problemlərinə səbəb olan müharibənin təxirə salınması kimi qiymətləndirən ordu “HDK-nı ölkə ərazisindən çıxaracağına” söz verib.
Hafta.az-ın yazdığına görə, digər yandan, münaqişə tərəflərinin nümayəndə heyətləri sudanlılara humanitar yardımın çatdırılmasını təmin edəcək humanitar atəşkəsə nail olmaq üçün Cenevrədə dolayı danışıqları davam etdirir.
Sudan Suverenlik Şurasının üzvü və Sudan Ordusu Ali Baş Komandanının müavini general-leytenant Yasir əl-Ata dünən Omdurman Hərbi Bölgəsində keçirilən mərasimdə etdiyi çıxışda Sudan ordusunun bir hədəfə çatmayacağını bildirib. HDK-nın təslim olması şərti ilə müharibənin dayandırılacağını açıqlayan general-leytenant Ata, “Yüz il döyüşsək də (HDK nəzərdə tutulur) Cancavid-in təslim olması niyyətimizdən heç vaxt güzəştə getməyəcəyik və danışıqlar aparmayacağıq” deyib.
“Hətta onlarla birlikdə olmaqdan öyünən qəbilələr belə indi onları rədd edirlər. Sudan xalqının dəyərlərinə uyğun yaşayan heç bir yerli qəbilə şeytanın qətl, zorlama, oğurluq, məhvetmə, talama, alçaldılma, və qul ticarəti kimi əməllərini dəstəkləməyəcək, maliyyələşdirməyəcək və ya onlara töhfə verməyəcək”, - o deyib.
Ata, Sudan ordusunun HDK-ya qarşı mübarizəni davam etdirməsinin Sudan xalqının iradə və qərarlarına cavab olduğunu bildirib.
Sudan ordusu müharibə başlayandan bəri HDK ilə danışıqları rədd edir, onun təslim olmasını və nəzarət etdiyi şəhər və rayonlardan çıxmasını istəyir. Lakin digər tərəfdən bu səlahiyyətlərlə danışıqları davam etdirir. Hazırda Cenevrədə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) himayəsi altında ordu və HDK nümayəndə heyətləri arasında mülki şəxslərə humanitar yardımın çatdırılması və paylanmasını asanlaşdırmaq üçün dolayı danışıqlar aparılır.
BMT-dən verilən açıqlamada deyilir ki, “tərəflərdən biri” Cenevrədə olmasına baxmayaraq planlaşdırıldığı kimi, danışıqlar mərkəzinə gəlməyib. BMT-nin açıqlamasında hansı tərəfin danışıqlara gəlmədiyi açıqlanmasa da, bəyanatda beynəlxalq vasitəçinin HDK nümayəndə heyəti ilə təkbaşına görüşdüyü təsdiqlənib. Bu da onu göstərir ki, danışıqlarda iştirak etməyən tərəf Sudan ordusudur.
Sudan Suverenlik Şurasının sədri və Sudan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı general-leytenant Əbdülfəttah əl-Burhan müavini general-leytenant Yasir əl-Atanın açıqlamalarından əvvəl HDK ilə danışıqlar aparmaqdan imtina etdiyini açıqlamışdı. General Burhan ötən cümə axşamı verdiyi açıqlamada “İsveçrədə və ya başqa yerlərdə aparılan danışıqlarla bağlı deyilənlərə qulaq asmayın. Ciddədə və ya başqa yerdə heç bir danışıqlar yoxdur” demişdi.
2023-cü il aprelin 15-dən, Sudan ordusu ilə HDK arasında müharibə başlayandan bəri HDK Sudanın geniş ərazilərinə nəzarəti ələ keçirib. Nəhayət, ölkənin mərkəzi hissələrində Sennar əyalətinin inzibati şəhəri Sanqa da daxil olmaqla, ölkənin hər yerində strateji hərbi əraziləri tutub. Sudan ordusu yalnız bəzi əyalətlərə nəzarət etsə də, HDK tərəfindən tez-tez hücuma məruz qalır. Sudan ordusu müharibəni öz xeyrinə həll edəcəyinə söz versə də, müxtəlif mənbələrə görə, yerlərdəki reallıq müharibənin heç bir tərəfin qəti qələbə qazanmadan bir il üç aydır davam etdiyini göstərir.
Münaqişə tərəfləri müharibənin ilk günlərindən Səudiyyə Ərəbistanı və ABŞ-ın birgə vasitəçiliyi ilə Ciddə Platformasında danışıqlar aparıb, Ciddə Humanitar Bəyannaməsini imzalayıblar. Lakin bəyannamədə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməyən tərəflər bir-birini müqavilənin şərtlərinə əməl etməməkdə ittihamlayıblar. Həmçinin Manamada tərəflər arasında elan olunmamış danışıqlar raundu olub. Ordu bu məlumatı sızdıran kimi təkzib etsə də, HDK bunu təsdiqləyib.
